საინტერესო

მედიცინა

დეპრესია, როგორც ანთებითი პროცესი

თანამედროვე მედიცინა სულ უფრო მეტ მტკიცებულებას პოულობს იმისა, რომ დეპრესია ყოველთვის არ არის მხოლოდ „ქიმიური დისბალანსი“ ტვინში. იმუნოფსიქიატრიის დარგი გვთავაზობს თეორიას, რომლის მიხედვითაც დეპრესიის გარკვეული ფორმები ორგანიზმში მიმდინარე ქრონიკული დაბალი დონის ანთებითი პროცესის შედეგია. როდესაც იმუნური სისტემა გადამეტებულად რეაგირებს სტრესზე, ტრავმაზე ან ინფექციაზე, ის გამოყოფს ციტოკინებს — ცილებს, რომლებსაც შეუძლიათ გადალახონ სისხლ-ტვინის ბარიერი და შეცვალონ […]

დავით მაჭახელიძე2025-12-20T05:09:08

Microsoft

ოპერატიული მეხსიერების მძიმე ტვირთი: რატომ მოიხმარს Windows 11-ის აპები ამდენ RAM-ს?

Windows 11-ში ზოგიერთი ყველაზე პოპულარული აპლიკაცია იმდენ RAM-ს მოიხმარს, რომ მას შეუძლია თქვენი კომპიუტერის მუშაობაზე უარყოფითად იმოქმედოს, ხოლო ის ფაქტი, რომ ოპერატიული მეხსიერების (RAM) ფასები მკვეთრად იზრდება, სიტუაციას კიდევ უფრო ამძიმებს. პრობლემა განპირობებულია დეველოპერების ტენდენციით, რომ Windows-ზე მშობლიური აპლიკაციების ნაცვლად ვებ აპლიკაციებს ანიჭებენ უპირატესობას. ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ რამდენად RAM-ინტენსიურია ისეთი […]

დავით მაჭახელიძე2025-12-07T14:10:49

კოსმოსი

დიდი ტექნოლოგიური კომპანიები მონაცემთა ცენტრების კოსმოსში განთავსებაზე ოცნებობენ

კომპანიები, რომლებიც ინტენსიურად აშენებენ და იჯარით გასცემენ მონაცემთა ცენტრებს, კარგად აცნობიერებენ, რომ ისინი გადატვირთავს ქსელებს, ზრდის ემისიებს და წყალს ყლაპავს. ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების ელექტროენერგიის მოთხოვნა, კერძოდ, შეიძლება გაიზარდოს 165 პროცენტით 2030 წლისთვის. ამ გაშლილი ობიექტების ენერგიის ნახევარზე მეტი წიაღისეული საწვავიდან მოდის, რაც საფრთხეს უქმნის კლიმატის კრიზისის მოგვარებისკენ მიმართული პროგრესის შებრუნებას. ხელოვნური ინტელექტის ზოგიერთი უმსხვილესი […]

დავით მაჭახელიძე2025-09-24T04:53:39

მეცნიერება

რამდენად დიდი შეიძლება იყოს შავი ხვრელი?

1960-იანი წლების დასაწყისში ასტრონომებმა ურჩხული აღმოაჩინეს. ქალწულის თანავარსკვლავედში რაღაც რადიოტალღებს გამოყოფდა, მაგრამ თავდაპირველად ხილულ დიაპაზონში მისი ანალოგი არ ჩანდა. ეს შეიცვალა, როდესაც დამკვირვებლებმა გამოიყენეს ჭკვიანური მეთოდები რადიოწყაროს ზუსტ ადგილას მჯდომი მკრთალი ლურჯი „ვარსკვლავის“ დასანახად. საბოლოოდ მათ შეძლეს დაედგინათ, რომ ეს ობიექტი, სახელად 3C 273, სულაც არ იყო ვარსკვლავი, არამედ რაღაც გაცილებით უცნაური, რომელიც დედამიწიდან თავზარდამცემი […]

დავით მაჭახელიძე2025-09-07T00:50:28

მეცნიერება

დაკვირვებადი სამყარო 93 მილიარდი სინათლის წელია, მაგრამ რა არის მის მიღმა? აი, რა არ შეგვიძლია დავინახოთ…

ასტრონომები ამას დაკვირვებად სამყაროს უწოდებენ, და მისი მასშტაბი და საზღვრები ავლენს როგორც მეცნიერების პროგრესს, ისე ჯერ კიდევ გადაუჭრელ საიდუმლოებებს. რა არის დაკვირვებადი სამყარო სამყარო უზომოდ ვრცელია და ის ნაწილიც კი, რისი დანახვაც შეგვიძლია, მთელის მხოლოდ ნაწილს წარმოადგენს. ასტრონომები ამას დაკვირვებად სამყაროს უწოდებენ, და მისი მასშტაბი და საზღვრები ავლენს როგორც მეცნიერების პროგრესს, ისე ჯერ კიდევ გადაუჭრელ […]

დავით მაჭახელიძე2025-09-04T06:31:20

საინტერესო

მსოფლიოში პირველი „მიკროტალღური ტვინი“

კორნელის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა შეიმუშავეს პროცესორი, რომელსაც უკვე „მიკროტალღური ტვინი“ შეარქვეს. გამარტივებული ჩიპი მუშაობს ანალოგური, და არა ციფრული, პრინციპებით. მას შეუძლია ერთდროულად და ზედმეტად სწრაფად დაამუშაოს მონაცემები მიკროტალღური კომუნიკაციის პრინციპების გამოყენებით. ძალიან ხშირად ტვინის მუშაობას კომპიუტერის მუშაობას ადარებენ, მაგრამ მნიშვნელოვან მომენტს უშვებენ მხედველობიდან. ჩვენი ნეირონები მუშაობენ ნეიროჰორმონების, ნეირომედიატორების და ნეირონული კავშირების ანალოგურ კოქტეილზე, რომლებიც წარმოქმნიან ცნობიერების […]

დავით მაჭახელიძე2025-08-24T06:56:44

Google

მექსიკა უჩივის Google-ს აშშ-ის მომხმარებლებისთვის მექსიკის ყურის სახელის შეცვლის გამო

მექსიკამ სარჩელი შეიტანა Google-ის წინააღმდეგ Google Maps-ში აშშ-ის მომხმარებლებისთვის მექსიკის ყურის ამერიკის ყურად გადარქმევის გამო. ამის შესახებ მექსიკის პრეზიდენტმა კლაუდია შეინბაუმმა განაცხადა და არ დაუკონკრეტებია, როდის შეიტანეს სარჩელი. Google-მა დაიწყო ამერიკის ყურის ჩვენება მექსიკის ყურის ნაცვლად აშშ-ში მომხმარებლებისთვის 2025 წლის თებერვლის პირველი ნახევრიდან. მექსიკის მომხმარებლები აგრძელებდნენ მექსიკის ყურის ხილვას, ხოლო დანარჩენი მსოფლიოსთვის ამერიკის ყურე ფრჩხილებშია […]

დავით მაჭახელიძე2025-05-10T15:29:11

AI

პროექტის Human Brain Project-ის დამფუძნებელი Microsoft-თან ერთად “ციფრულ ტვინს” შეიმუშავებს

Microsoft-მა და შვეიცარიულმა სტარტაპმა Inait-მა გამოაცხადეს პარტნიორობა ძუძუმწოვრების ტვინით შთაგონებული AI მოდელების შემუშავების მიზნით. ტექნოლოგია მიზნად ისახავს ფინანსური ინდუსტრიისა და რობოტექნიკური აპლიკაციების მომსახურებას. Microsoft-ი და ლოზანის სტარტაპი Inait სამშაბათს გამოაცხადეს პარტნიორობა ტვინის მოდელირებაზე დაფუძნებული AI მოდელების შემუშავების მიზნით. განცხადების თანახმად, Microsoft გეგმავს Inait-ის ტექნოლოგიის გამოყენებას ბიზნეს კლიენტებისთვის AI შეთავაზებების გასაფართოებლად. Inait-ის ტექნოლოგია ეფუძნება ტვინის ოცწლიან […]

დავით მაჭახელიძე2025-03-20T01:53:01

Featured

Ookla-ს SpeedTest-ის მონაცემებით მობილური ინტერნეტის სიჩქარით საქართველო მე-10 ადგილზეა

Ookla არის ყველაზე პოპულარული გლობალური ინტერნეტის სიჩქარის მონიტორინგის სისტემა, რომელიც ყოველწლიურად აქვეყნებს ინტერნეტთან წვდომის რეიტინგს ქვეყნების და ქალაქების მიხედვით. მობილური ინტერნეტის სიჩქარე როგორც კვლევის მონაცემები აჩვენებს საქართველომ მე-10 ადგილი დაიკავა მობილური ინტერნეტის სიჩქარის მაჩვენებლით მთელს მსოფლიოში რაც ძალიან პოზიტიური მაჩვენებელია. როგორც მონაცემებიდან ჩანს საქართველო უსწრებს როგორც ევროპულ ქვეყნებს, როგორიცაა ფინეთი, ნორვეგია, ნიდერლანდები და ლუქსემბურგი, თუმცა […]

დავით მაჭახელიძე2025-02-17T16:41:34

AI

რატომ არის ხელოვნური ინტელექტი ასეთი ძვირი: ხუთი მიზეზი Bloomberg-ისგან

უფრო მასშტაბური ხელოვნური ინტელექტის მოდელების შექმნისკენ სწრაფვა, ასევე ჩიპებისა და მონაცემთა ცენტრების რაოდენობის ზრდა, ტექნოლოგიური კომპანიებისთვის მნიშვნელოვან ხარჯებად იქცევა. Microsoft Corp.-მა და Alphabet Inc.-ის საკუთრებაში არსებულმა Google-მა, ბოლო კვარტალში, ღრუბლოვანი სერვისებიდან შემოსავლების მკვეთრი ზრდა დააფიქსირეს, რადგან კორპორატიული კლიენტები უფრო აქტიურად ითვისებენ მათ AI-განვითარებებს. Meta Platforms Inc., მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ ვერ იღებს მნიშვნელოვან შემოსავალს […]

დავით მაჭახელიძე2025-02-16T22:23:53

საინტერესო

სიმულაციის თეორია: ვცხოვრობთ თუ არა კომპიუტერულ თამაშში

ძირითადი კონცეფცია სიმულაციის თეორია არის პროვოკაციული და აზრის მომცემი იდეა, რომელიც გვთავაზობს, რომ რეალობა, რომელსაც ჩვენ აღვიქვამთ, შესაძლოა ხელოვნური კონსტრუქცია იყოს, უფრო კონკრეტულად კი კომპიუტერული სიმულაცია, რომელიც შექმნილია მოწინავე ცივილიზაციის მიერ. ამ თეორიის არსი იმაში მდგომარეობს, რომ თუ ასეთი ცივილიზაციები მართლაც არსებობენ, მათ ექნებათ შესაძლებლობა შექმნან უამრავი სიმულაციური სამყარო. ეს კი სტატისტიკურად აზრს მოკლებული არგუმენტია […]

დავით მაჭახელიძე2025-01-31T08:09:18

HTC

ისტორიაში პირველი ანდროიდ სმარტფონი

Android პლატფორმა დღეს წამყვანია მობილურ ტელეკომუნიკაციებში და ტარებად გამოთვლით სისტემებში. თუმცა ისტორიულად ასე არ იყო და პირველმა სმარტფონმა ამ პროცესში გადამწყვეტი როლი ითამაშა. პირველი Android სმარტფონი, რომელიც ოდესმე გამოვიდა, იყო HTC Dream, ასევე ცნობილი როგორც T-Mobile G1 შეერთებულ შტატებში. მისი პრეზენტაცია შედგა 2008 წლის 23 სექტემბერს, ხოლო გაყიდვაში გამოვიდა 2008 წლის 22 ოქტომბერს. აქ მოცემულია […]

დავით მაჭახელიძე2025-01-23T21:44:54

Featured

რა არის ეთიკური ჰაკინგი?

ტერმინი, ეთიკური ჰაკერი, აღწერს ადამიანს რომელიც მოქმედებს როგორც თავდამსხმელი და აფასებს კომპიუტერული სისტემის უსაფრთხოებას. მისი მიზანია რისკის მინიმალიზაცია. კომპიუტერული უსაფრთხოების რესურსული ცენტრი NIST ჰაკერს აღწერს, როგორც “არაავტორიზებულ მომხმარებელს, რომელიც ცდილობს ინფორმაციულ სისტემაზე წვდომა მოიპოვოს”. ეთიკური ჰაკერის მიზანია ინსფრასტრუქტურის უსაფრთხოების სისტემის შეფასება იმისათვის, რომ აღმოაჩინოს შესაძლო მოწყვლადობები და შემდეგ აღმოფხვრას სისუსტეები. ამ პროცესს ეწოდება ეთიკური ჰაკინგი, […]

მარი დიხამინჯია2024-03-24T19:59:17

საინტერესო

რა არის ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმი?

მარტივად რომ ვთქვათ, ალგორითმი არის ინსტუქციების ნაკრები. ხელოვნური ინტელექტისთვის ალგორითმი იძლევა ინსტუქციებს, თუ როგორ მიიღოს გადაწყვეტილება და შეასრულოს ესა თუ ის დავალება კომპიუტერმა თავისით. ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმები გვაძლევს ისეთ ხელსაწყოებს, რომელთაც ყოველდღიურობაში ვიყენებთ, ასეთია: საძიებო სისტემები, ფილმებისა თუ მუსიკის რეკომენდაციები. ამ სტატიაში განვიხილავთ ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმების სხვადასხვა ტიპებს, როგორ მუშაობს ისინი და რა რეალური ცხოვრების […]

მარი დიხამინჯია2024-03-18T20:01:42

Featured

რა არის ხელოვნური ინტელექტი?

ხელოვნური ინტელექტის (AI) ცნება დაკავშირებულია კომპიუტერულ სისტემებთან, რომელთაც შეუძლია კომპლექსური დავალებების შესრულება. ისტორიულად ამგვარ დავალებებს მხოლოდ ადამიანი ასრულებდა, ასეთებია: მსჯელობა, გადაწყვეტილებების მიღება და პრობლემების გადაჭრა. დღეისათვის ცნება “AI” აღწერს ტექნოლოგიების მრავალფეროვნებას, რომელიც მოიცავს სერვისებსა და პროდუქტებს, რომელსაც მოვიხმართ – ფილმების რეკომენდაციების აპლიკაციებიდან დაწყებული ჩათბოტებით დამთარებული. ეს ყველა სერვისი ნამდვილად მოიცავს თუ არა ხელოვნურ ინტელექტს იმ […]

მარი დიხამინჯია2024-03-18T18:07:08

Featured

რამდენად მნიშვნელოვანია DRAM SSD-ებში?

მონაცემთა შენახვის მუდმივად განვითარებად სფეროში, დინამიური შემთხვევითი წვდომის მეხსიერების (DRAM) როლი SSD-ებში მნიშვნელოვანი ხდება. DRAM, თავისი დინამიური და არასტაბილური ბუნებით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია მონაცემთა მოძიების, შენახვის სიჩქარისა და ეფექტურობის გასაუმჯობესებლად. უფრო მეტიც, DRAM ქეშის არსებობა ან არარსებობა შეიძლება იყოს გადამწყვეტი ფაქტორი, რომელიც გასათვალისწინებელია, როდესაც თქვენ ეძებთ საუკეთესო SSD-ს თქვენი სისტემისათვის. მაგრამ რამდენად მნიშვნელოვანია ეს? რა არის DRAM ქეში? SSD-ის სიჩქარის მთავარი […]

დავით მაჭახელიძე2024-01-06T14:08:35

Amazon

Shrimp – გიორგი ბერუაშვილის შექმნილი პროგრამა, რომელსაც ამაზონი 13 ქვეყანაში იყენებს

ამერიკული კომპანია Amazon-ი მსოფლიოს უმსხვილესი ინტერნეტ მაღაზიაა, რომლის სათავო ოფისი აშშ-ში, სიეტლში მდებარეობს. კომპანია ამერიკელმა კომპიუტერული მეცნიერებების სპეციალისტმა და ბიზნესმენმა, ჯეფრი ბეზოსმა 1994 წელს შექმნა. თავდაპირველად მას “კაბადრა” ერქვა და ინტერნეტის მეშვეობით წიგნებით ვაჭრობდა. 1995 წელს მისი სახელი “ამაზონით” შეიცვალა. ამავე პერიოდში ვებსაიტი Amazon.com უკვე ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახდა. კომპანია საკმაოდ სწრაფად გაიზარდა და მალევე წიგნებთან […]

სალომე გაზდელიანი2022-11-28T14:53:34

Featured

3D პრინტერი და ქართული სტარტაპები

3D პრინტერს კომპიუტერში შედგენილი ციფრული მოდელის მიხედვით, რეალობაში სხვადასხვა საგნების აწყობა შეუძლია. 1980-იანი წლების დასაწყისში შექმნილი ტექნოლოგია დიდი ხანია არსებობს, თუმცა განსაკუთრებულ პოპულარობას ახლა იძენს.თავდაპირველად, 3D ბეჭდვა საკმაოდ შრომატევადი პროცესი იყო, თუმცა ტექნოლოგიურმა განვითარებამ სამგანზომილებიანი საბეჭდი მანქანის მუშაობა ბევრად გაამარტივა.პრინტერი საბეჭდ მასალად პლასტიკატებს, კერამიკას და ლითონებს იყენებს. ჯერ კომპიუტერული პროგრამის მეშვეობით ნივთის სამგანზომილებიან ვირტუალურ მოდელს […]

სალომე გაზდელიანი2022-11-16T22:18:56

Featured

შეცვლის თუ არა მეტავერსი ჩვენს მომავალს?

მეტავერსი – ვირტუალური სივრცე, რომელიც ადამიანებს წარმოსახვით სამყაროში მოხვედრის საშუალებას აძლევს, დღესდღეობით საკმაოდ აქტიური განხილვის თემაა.ეს არის საერთო, ონლაინ 3D სივრცე, სადაც მომხმარებლებს ერთმანეთთან და კომპიუტერის მიერ გენერირებულ ობიექტებთან და ავატარებთან ინტერაქცია შეუძლიათ.Metaverse-ს სხვადასხვა მიზნებისთვის იყენებენ, მათ შორის სოციალური ქსელის, ონლაინ თამაშების, განათლებისა და ტრენინგისთვის. მასში შეიძლება ვირტუალური სამყარო რეალურის ამსახველი იყოს, ან სულაც წარმოსახვითი, […]

სალომე გაზდელიანი2022-11-07T13:45:07

Featured

თბილისიდან სოფელ დიმში – ლილი ფულარიანი სოფლის ახალგაზრდებს ციფრულ განათლებას ასწავლის

ბლოგერი, ქოფირაითერი, სოციალური მედიისა და ციფრული ტექნოლოგიების სპეციალისტი – ლილი ფულარიანი უკვე წლებია საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწევა და საკუთარ გამოცდილებას და ცოდნას სხვებს უზიარებს.ამჟამად ბაღდათში, სოფელ დიმში ცხოვრობს, სადაც საცხოვრებლად ორი წლის წინ თბილისიდან გადავიდა. ლილი სოფელში სხვადასხვა აქტივობებს ახორციელებს და ახალ თაობას ციფრულ უსაფრთხოებას ასწავლის. ახალგაზრდების გარდა, ცოდნას რეგიონებში მაცხოვრებელ ქალებს უზიარებს და მათთვის ტრენინგებს […]

სალომე გაზდელიანი2022-11-04T19:06:59

Featured

რას გულისხმობს არჩევნებში ელექტრონული ტექნოლოგიის გამოყენება?

საქართველოში 2024 წლიდან არჩევნების ჩატარება ელექტრონული ტექნოლოგიების გამოყენებით იგეგმება. ცვლილების თანახმად, საარჩევნო უბნებზე ამომრჩეველთა რეგისტრაცია და ხმის მიცემის პროცესი თანამედროვე აპარატურის გამოყენებით განხორციელდება. საუბარია ორ მოწყობილობაზე, ესენია: საარჩევნო უბანზე მისულ ამომრჩეველთა ელექტრონული რეგისტრაციის (VIU Desktop) და ხმის ელექტრონული მთვლელი (PCOS) აპარატები.რას გულისხმობს აღნიშნული სიახლე და რა შეიცვლება საარჩევნო პროცესში, ქართული საზოგადოება ბოლომდე ინფორმირებული ჯერ კიდევ […]

სალომე გაზდელიანი2022-11-01T11:50:49

მეცნიერება

ვარპ ტექნოლოგია Star Trek-დან არც ისე შორეული მომავლის პერსპექტივაა

Star Trek-ის კიდევ ერთი ტექნოლოგია უფრო მეცნიერული აღმოჩნდა, ვიდრე ფანტასტიკა. DARPA-ს მიერ დაფინანსებულმა მეცნიერებმა შექმნეს ეგრეთ წოდებული “warp bubble” – სივრცის რეგიონი, რომელსაც შეუძლია სინათლის სიჩქარეზე უფრო სწრაფად გაფართოება ან შეკუმშვა. ამის შესახებ ნასას warp drive-ის ყოფილი სპეციალისტი ჰაროლდ უაითი იტყობინება. ეს არის პირველი რეალური “warp motion bubble” შექმნილი ლაბორატორიაში. რაც, ყოველ შემთხვევაში, ადასტურებს, რომ […]

დავით მაჭახელიძე2022-10-19T03:06:19

Apple

გარდაცვლილ სტივ ჯობსს ინტერვიუ ჩამოართვეს

ხელოვნურმა ინტელექტმა (AI) ამერიკელი გამომგონებლისა და კომპიუტერული ინდუსტრიის წამყვანი ფიგურის სტივ ჯობსის ინტერვიუ შექმნა. გამაოგნებელი საუბარი თითქმის 20 წუთი გრძელდება და LSD-ს, რელიგიას და კოპმანია Apple-ის წარმატებას ეხება. AI-მ ბიზნესმენის პასუხები მის სიცოცხლეში გამოსვლებსა და ინტერვიუებზე დაყრდნობით შეადგინა.სტივ ჯობსი ცნობილი ამერიკელი ტელეწამყვანის ჯო როგანის პოდკასტში კითხვებს ხელოვნური ინტელექტის მეშვეობით პასუხობდა. საუბარი ტექსტიდან ხმის პროგრამული უზრუნველყოფის […]

სალომე გაზდელიანი2022-10-18T20:31:28

საინტერესო

BAKOTECH კიბერუსაფრთხოებისთვის Picus Security-სგან გადაწყვეტილებათა საკუთარ პორტფელში Breach and Attack Simulation-ს ამატებს

პრესრელიზი BAKOTECH, კიბერუსაფრთხოების ტექნოლოგიების დარგის წამყვანი დისტრიბუტორი, შეტეხვის და შეტევის სიმულაციის (Breach and Attack Simulation) სფეროში პიონერთან, Picus Security-სთან პარტნიორობის დაწყების შესახებ იტყობინება. BAKOTECH გადაწყვეტილებათა პორტფელში Picus Complete Security Control Validation Platform-ს დაამატებს და BAKOTECH-ის საპარტნიორო ქსელის მეშვეობით ის ხელმისაწვდომი იქნება აზერბაიჯანში, საქართველოში, ყაზახეთში, ყირგიზეთში, ტაჯიკეთში, თურქმენეთსა და უზბეკეთში. პლატფორმა Picus რეალური კიბერშეტევების სიმულირებით უსაფრთხოების […]

დავით მაჭახელიძე2022-09-22T13:49:57